„Zaklęcie na „w” ” – Michał Rusinek (recenzja 573)

Kiedy wybuchła wojna, Włodek miał zaledwie osiem lat. Dla dziecka w jego wieku pojęcie „wojna” było czymś nie do końca zrozumiałym. Pojawili się Czarni Panowie, którzy zaczęli walczyć z Białymi Panami. Jego tata zginął, a Włodek był z tego powodu na niego zły, gdyż już nigdy nie spełni obietnic, które mu złożył przed śmiercią. Cały świat utracił kolory. Nagle wszystko dookoła zrobiło się czarno-białe, jak na starej fotografii. Niebo straciło swą niebieskość, ulice jakby wyblakły, a wszyscy dookoła na wspomnienie słowa „wojna” ściszali głos – zupełnie jakby to było jakieś zaklęcie, którego nie wolno wymawiać. Jedynie jego mały rowerek, na którym rozwoził ślubne zaproszenia, był tak samo intensywnie czerwony jak przed nastaniem wojennych czasów. Włodek, choć był zaledwie małym chłopcem, bardzo chciał pomóc Białym Panom wypędzić tych złych, Czarnych Panów. Kiedy był nieco starszy, wraz z kolegami wstąpił do Szarych Szeregów, by wspomóc działania podziemnej armii. To wtedy zrozumiał, że wojna to również takie zaklęcie, które powoduje, że nawet najdzielniejsi chłopcy płaczą. W tym czasie dostawał najróżniejsze zadania, które momentami wydawały mu się nudne. Dopiero po wojnie zrozumiał, że część z nich była naprawdę ważna i że gdyby wówczas wiedział, co dokładnie robił, groziłoby mu wielkie niebezpieczeństwo.

„Zaklęcie na „w” ” to historia oparta na wspomnieniach ponad osiemdziesięcioletniego Włodzimierza Dusiewicza, którego wojna zaskoczyła, gdy miał akurat rozpocząć naukę w klasie trzeciej szkoły podstawowej. Wszystko, co zostało opowiedziane w książce, jest prawdą, choć stanowi zaledwie skrót tego, jak wyglądało życie w czasach niemieckiej okupacji i co przeżył wówczas pan Włodzimierz. Książka została napisana w taki sposób, aby była czytelna i w pełni zrozumiała dla małych dzieci, w wieku wczesnoszkolnym. Historia opowiedziana słowami dziecka, prostym i nieskomplikowanym językiem, bez zbędnych udziwnień, upiększania czy koloryzowania, pełna emocji towarzyszących lekturze z pewnością stanie się bliska nie jednemu dziecku, które dzięki takim zabiegom będzie mogło wczuć się w rolę małego Włodka, spojrzeć na tamte czasy jego oczami, poczuć to co i on wówczas czuł. Pomogą w tym z pewnością ilustracje autorstwa Joanny Rusinek idealnie współgrające z czytanym tekstem, a momentami przemawiające do wyobraźni dziecka nawet bardziej niż wypowiadane słowa. Co bardzo ważne autor nie ograniczył się do ukazania czasów wojny jedynie w barwach czerni i bieli, z podziałem na złych i dobrych. Są też tu szarości, bo przecież nie wszyscy walczący po stronie okupanta byli złymi ludźmi. A i wśród obrońców nie każdy był dobry. Przekonał się o tym nasz mały bohater, którego siostrę postrzelił Polak, a pomocy udzielił Niemiec. Bo prawda jest taka, że „wojna to zaklęcie, które powoduje, że przestajemy widzieć kolory. Widzimy tylko ludzi białych i czarnych, przyjaciół i wrogów, dobrych i złych. (…) Nie interesuje nas, jacy są naprawdę. Nie chcemy z nimi rozmawiać. Nie widzimy, jak bardzo są do nas podobni. I przez to przegrywamy. Wojna jest przez to zawsze przegrana, dla obu stron.”

Książka została wydana przez wydawnictwo Literatura w koedycji z Muzeum Powstania Warszawskiego. To wzruszająca literatura faktu dla najmłodszych czytelników. Warto po nią sięgnąć. Warto opowiadać własnym dzieciom o trudnych wojennych czasach. Warto uczulać je na zło, cierpienie i ogrom bólu jaki się z nimi wiązał. Ta książka, jak i inne z tej serii (np „Asiunia” Joanny Papuzińskiej) oraz z cyklu „Wojny dorosłych – historie dzieci” („Wszystkie moje mamy” Renaty Piątkowskiej, „Bezsenność Jutki” i „Syberyjskie przygody Chmurki” Doroty Combrzyńskiej), stanowi idealny pretekst do nawiązania wspólnej rozmowy z własnymi dziećmi o tym ciężkim okresie naszej historii. Warto rozmawiać. Trzeba pamiętać, by można było zapobiec podobnym tragediom w przyszłości.

Moja ocena: 5/6

Wydawnictwo: Literatura
Rok wydania: 2013
Seria: Muzeum Powstania Warszawskiego dla dzieci
Oprawa: twarda
Ilustracje: Joanna Rusinek
Liczba stron: 48
ISBN: 978-83-601-42-41-7
Grupa wiekowa: 7+

13 komentarzy

  • Alicja Listopad 9, 2014 at 15:07

    Dobrze, że powstają takie książki dla młodych czytelników. Chociaż przyznam, że sama bym sięgnęła po taką opowieść z przemawiającymi ilustracjami 🙂

    Reply
    • Sylwia Węgielewska Listopad 11, 2014 at 11:17

      Ja bardzo lubię sięgać po literaturę dziecięcą. Już nawet pomijając fakt, że jestem mamą i ciągle wyszykuję czegoś ciekawego dla własnej córki. Od zawsze chętnie sięgałam po bajki i pozycje skierowane do dzieci.

      Reply
  • Upadły czy Anioł Listopad 9, 2014 at 17:55

    Raczej się nie skusze 🙁

    Reply
  • Kiti Listopad 9, 2014 at 22:22

    Na pewno publikacja warta uwagi, temat wojny jest także ważny dla dzieci. Dobrze, że Wydawnictwo wydaje taką serię.

    Reply
    • Sylwia Węgielewska Listopad 11, 2014 at 11:15

      Osobiście jestem im za to bardzo wdzięczna. Wydają książki mądre, naprawdę wartościowe, a nie puste bajeczki, które niewiele wnoszą do życia dziecka.

      Reply
  • barwinka Listopad 10, 2014 at 13:19

    Bardzo cenię takie książki, dobrze że powstają z myślą o dzieciach. Dziękuję za recenzje.

    P.S. Mój blog działa pod nowym adresem, wpadnij pojawiła się nowa recenzja.

    Reply
    • Sylwia Węgielewska Listopad 11, 2014 at 11:14

      Proszę. Cieszę się, że mogłam zwrócić Twoją uwagę na tę pozycję.

      Reply
  • magdalenardo Listopad 10, 2014 at 21:53

    Ten cytat, który przytoczyłaś jest niestety bardzo prawdziwy. Podziały z II wojny światowej niestety często funkcjonują nawet dziś, wiele osób do tej pory ma uprzedzenia.
    Gdy byłam dzieckiem słuchałam różnych opowieści na temat wojny – wspomnień babci i dziadka. Mój dziadek był w niemieckiej niewoli i czekał na egzekucję na polu we wsi, w której mieszkał. Na chwilę przed tym, na pole przyjechał dowódca niemieckiego oddziału, którym był…. brat mojego dziadka!!! Po prostu wiele lat wcześniej osiedlił się w Niemczech, a wojna nie wybiera, nie pyta kto chce walczyć i po czyjej stronie.
    Brat chciał dziadka ochronić, ale dziadek bał się odezwać, bo nie wiedział co go czeka (jego brat nie był pewny czy to on, bo był strasznie zniszczony, zarośnięty i brudny). Straszne co Ci wszyscy ludzie przeżyli 🙁
    Pamiętam też gdy babcia opowiadała, jak po wyzwoleniu, okopami na polach niemieccy żołnierze wracali do swoich domów. Zmęczeni, ale szczęśliwi, że wojna się skończyła. Niestety na swej drodze napotkali na Rosjan i nigdy do tych domów nie dotarli…
    To wszystko potwierdza słowa z cytatu 🙁

    Reply
    • Sylwia Węgielewska Listopad 11, 2014 at 11:14

      Ojej. To faktycznie zrządzenie losu, że dwoje braci stanęło naprzeciw siebie, każdy po innej stronie barykady.
      Wojna jest straszna. Podziały są jeszcze gorsze. Niby jesteśmy ludźmi wykształconymi, mamy się za wyższe jednostki, myślące, inteligentne, ale kiedy przychodzi co do czego, to budzą się w nas najgorsze instynkty i nie potrafimy trzeźwo myśleć. Jest tylko czarny, albo biały. Szarości nie istnieją 🙁

      Reply
  • magdalenardo Listopad 10, 2014 at 21:54

    … chyba już Ci kiedyś o tym nawet pisałam…

    Reply
    • Sylwia Węgielewska Listopad 11, 2014 at 11:12

      Nie, wspomniałaś jedynie, że jako dziecko słuchałaś opowieści babci z okresu wojny, ale nie mówiłaś o tej historii z dziadkiem.

      Reply
  • Marta Kor z OkiemMK Listopad 12, 2014 at 10:32

    to dla mnie jeszcze nie czas na bajki, ale ta urzeka okładką i obrazkami;)

    Reply

Leave a Comment