„Wichrowe Wzgórza” – Emily Brontë [recenzja 412]

  • Wichrowe Wzgórza
  • Tytuł oryginalny: Wuthering Heights
  • Tłumaczenie: Piotr Grzesik
  • Wydawnictwo: MG
  • Rok wydania: 2014
  • Oprawa: miękka
  • Liczba stron: 448
  • ISBN: 978-83-7779-174-5

 

Emily Brontë „Wichrowe Wzgórza” napisała w 1847 roku i była to jej jedyna powieść. Wydała je pod pseudonimem Ellis Bell i choć nie od razu zostały ciepło przyjęte przez krytyków literackich, obecnie należą do klasyki literatury angielskiej. W Polsce powieść po raz pierwszy została wydana w 1929 roku w tłumaczeniu Janiny Sujkowskiej jako „Szatańska miłość”. Dopiero późniejsze powojenne wydania przybrały pierwotny tytuł „Wichrowe Wzgórza”. Powieść została kilkukrotnie zekranizowana. Za najbardziej popularną uważa się tę, w której w rolę Catherine wcieliła się Juliette Binoche, a Heathcliffa zagrał Ralph Fiennes („Wuthering Heights” 1992, reż. Peter Kosminsky).

Historia rozpoczyna się w 1801 roku, kiedy to do Thrushcross Grange sprowadza się nowy najemca pan Lockwood. Właścicielem posiadłości jest niejaki Heathcliff, z którym Lockwood postanawia rychło się spotkać, aby poznać swego sąsiada. Zachowanie mieszkańców Wuthering Heights tak bardzo go zadziwia, że postanawia dowiedzieć się czegoś więcej na ich temat. Z pomocą przychodzi mu gospodyni Thrushcross Grange Ellen Dean. Dzięki niej Lockwood pozna historię rodziny Earnshowów oraz Lintonów od momentu, w którym stary Earnshow sprowadzi pod swój dach znalezionego na ulicach Liverpoolu bezdomnego, zagłodzonego i prawie niemego chłopca, którego nazwie Heathcliffem. Dowie się, jak to ojciec kazał swoim dzieciom – Hindley’owi oraz Catherine – traktować go jako równego sobie oraz o burzliwej więzi, która połączy z czasem dziewczynkę z jej nowym towarzyszem zabaw. A będzie ona tak silna i namiętna, że nic ani nikt nie będzie w stanie jej przerwać. Niestety okrutny los sprawi, że nie tylko im, ale również przyszłym pokoleniom, przyjdzie za nią boleśnie zapłacić…

„Bo ani nędza, ani poniżenie, ani śmierć, ani nic co Bóg albo Szatan mógłby zesłać, nie rozdzieliłoby nas (…)” (196) „Nie wiem, z czego zbudowane są nasze dusze, ale moja i jego są takie same (…)” (99-100)

Heathcliff’a jedni kochają, inni nienawidzą. Jest on bardzo silną i wyrazistą postacią. Doznawszy we wczesnej młodości wielu krzywd i upokorzeń stał się człowiekiem okrutnym i bezlitosnym. Jego celem oraz główną racją istnienia stało się mieszanie szyków pozostałym bohaterom powieści. Motorem napędowym była dla niego chęć zemsty oraz chciwość, pragnienie odebrania swym wrogom wszystkiego, co im drogie, by ostatecznie zmiażdżyć ich, doprowadzić do upadku zarówno finansowego, jak i duchowego. Postępuje zgodnie ze starotestamentową zasadą – oko za oko, ząb za ząb. I trzeba przyznać, że doskonale mu to wychodzi. Jest niesamowitym manipulatorem, a przy tym wykazuje się godną pozazdroszczenia cierpliwością – potrafi snuć długoterminowe plany, które w ostateczności mają go doprowadzić do osiągnięcia wyznaczonego celu. Mimo odczuwanej nienawiści, skrywa w sobie głębokie pokłady miłości. Uczucie, jakim obdarzył Catherine Earnshow, jest głębokie, bezgraniczne, ponadczasowe, silniejsze od śmierci. Jest ono zarówno jego przekleństwem, jak i w ostatecznym rozrachunku sposobem na uzyskanie zbawienia oraz wybaczenia. Mimo tego, że jest on tak naprawdę antybohaterem, czarnym charakterem tej opowieści, wcieleniem zła, to i tak pokochały go miliony czytelniczek na całym świecie i z pewnością jeszcze nie jedna z nich odda mu swoje serce.

„Ja nie złamałem Ci serca, to ty je sobie złamałaś, a czyniąc to, złamałaś i moje.” (196)

Jeśli mam być szczera to o wiele większą sympatią obdarzyłam Haretona Earnshowa, syna Hindley’a, którego wychowaniem postanowił zająć się Heathcliff. Od samego początku zapragnął on złamać chłopca. Poddał go okrutnej presji i sprowadził do roli sługi odbierając mu tym samym możliwość podjęcia odpowiedniej dla niego (z racji urodzenia) edukacji. Niepiśmienny, nie potrafiący czytać, wzrastający u boku dewota i dewianta religijnego Josepha, wyrasta na gburowatego i opryskliwego chłopaka. Jednak tak naprawdę to on jest głównym bohaterem tej powieści, gdyż to w nim dokonuje się z czasem największa przemiana. A wszystko to za sprawą córki Catherine, Cathy – jej cierpliwości oraz sile miłości. To przez nią Hareton poczuje wstyd z powodu braków w swoim wykształceniu i to dla niej postanowi się zmienić.

Najbardziej znienawidzoną przeze mnie postacią w „Wichrowych Wzgórzach” okazał się być syn Heathcliffa – Linton. Od samego początku, jak tylko pojawił się na kartach powieści, drażnił mnie swoją osobą, zachowaniem, charakterem. Nie ma w nim niczego z prawdziwego mężczyzny. Jest słaby, płaczliwy, bezwolny, łatwo ulegający presji otoczenia, dający sobą manipulować. A przy tym wszystkim skrywa w sobie spore pokłady zła i okrucieństwa. Jest zdegenerowany i zepsuty do szpiku kości. Nie potrafiłam dopatrzeć się w jego osobie jakichkolwiek pozytywnych cech. To tego typu bohater, któremu życzy się wszystkiego, co najgorsze i tylko wyczekuje się momentu, kiedy ten wreszcie zniknie z historii i nie będzie trzeba sobie więcej zawracać nim głowy.

Wspomniany prędzej Joseph to stary sługa w Wuthering Heights. Jest dewiantem i dewotem. Codziennie zaczytuje się w Piśmie Świętym i wszędzie dookoła dopatruje się uchybień w stosunku do tego, jak prowadzą się pozostali mieszkańcy domu oraz okolic. Sam przy tym reprezentuje wszystko to, co złe i najgorsze w społeczeństwie – głupotę, obłudę, dwulicowość, wścibstwo, nieuctwo, pazerność, egoizm i wiele innych. Pozostaje wierny swemu prawowitemu panu, jednakże przez swą bojaźliwość jedynie złorzeczy za plecami innych wykonując powierzone mu obowiązki. Bywały chwile, w których dziwiłam się, że pozwala mu się na tak wiele bez wyciągania konsekwencji czy przypominaniu mu o jego miejscu w społecznej hierarchii. Jakby nie patrzył przez cały czas pozostawał sługą, czy mu się to podobało czy nie, i winien był okazywać należny szacunek swemu panu oraz innym osobom wyżej urodzonym niż on sam.

„Wichrowe Wzgórza” wydane przez Wydawnictwo MG zostały opatrzone krótkim wstępem oraz szerokim posłowiem autorstwa Piotra Grzesika odpowiedzialnego za tłumaczenie niniejszego wydania. Wyjaśnia on różnice pomiędzy swoim przekładem, a wcześniejszym autorstwa Janiny Sujkowskiej. Przytacza swoje subiektywne odczucia względem lektury, tłumaczy zawiłości tej historii, opowiada o jej problematyce oraz przybliża nam sylwetki poszczególnych bohaterów. Dzięki temu czytelnicy będą mieli okazję dowiedzieć się m.in o tym, co wspólnego ma Heathcliff ze „Starymi Istotami” czy też Vincentem Van Gogh’em. Dlaczego Heathcliffa i Edgara Lintona porównuje się do Apolla i Dionizosa oraz co wspólnego mają „Wichrowe Wzgórza” z „Pierścieniem Nibelunga” Richarda Wagnera. Dodatek ten stanowi idealne uzupełnienie lektury. Pozwala mniej świadomym czytelnikom, nie tak szczegółowym, wrażliwym i wnikliwym, dokładniej zrozumieć całą historię oraz przesłanie z niej płynące, odnaleźć ukryte elementy oraz odniesienia, na które w pierwszej chwili mogą w ogóle nie zwrócić uwagi.

„Wichrowe Wzgórza” Emily Brontë to nie tylko historia burzliwej i namiętnej miłości Heathcliffa i Catherine. Jej zarówno twórczej jak i niszczącej siły. To również powieść społeczno – obyczajowa obnażająca mroczną i dziką stronę ludzkiej natury. Jest to także na swój sposób satyra religijna wyśmiewająca fałszywą pobożność, pod którą skrywają się Ci, których zachowanie w pełni zaprzecza głoszonym przez nich ideom. „Wichrowe Wzgórza” to powieść, która rozbudza w czytelnikach mnóstwo emocji, zarówno pozytywnych jak i negatywnych. To historia, która mimo upływu blisko 170 lat od dnia jej pierwszej publikacji, nadal tak samo zachwyca i zapada w pamięci. To jedna z tych powieści, które nie tylko warto, ale wręcz trzeba poznać, dlatego też gorąco polecam ją wszystkim tym, którym nie dane było się jeszcze z nią zaznajomić.

Moja ocena: 6/6

Wichrowe Wzgórza [Emily Bronte] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE

MG

9 komentarzy

  • Kiti Luty 21, 2014 at 09:07

    Czytałam ją już kilka miesięcy temu i uznałam ją za dobrą, aczkolwiek nie rewelacyjną. Jednak miło ją nadal wspominam:)

    Reply
    • Miłośniczka Książek Luty 21, 2014 at 09:19

      Ja mam słabość do sióstr Bronte i dla mnie każda z ich powieści jest rewelacyjna 😀

      Reply
  • Anne18 Luty 21, 2014 at 09:23

    Czytałam ją już dwa razy jest niesamowita podobnie jak Twoja recenzja. Naprawdę super. Myślałam, że wydawnictwo wyda tę powieść w twardej oprawie ładniej by się prezentowała na półce razem z innymi powieściami sióstr, które są w twardych oprawach.

    Reply
    • Miłośniczka Książek Luty 21, 2014 at 09:26

      Kurcze, też liczyłam na twardą okładkę. Zdziwiłam się strasznie, kiedy z koperty wyjęłam książkę w miękkiej 🙁 Odstaje mi teraz od reszty kolekcji 😉 A poza tym łatwiej takie wydanie zniszczyć, choćby przypadkiem :/
      Dziękuję Ci za miłe słowa na temat mojej recenzji 🙂 Motywujące 🙂

      Reply
  • monweg Luty 21, 2014 at 10:14

    Nowe wydanie spowodowało nieprawdopodobny boom tej książki. Ale to dobrze, bo jet to kawał dobrej literatury 🙂

    Reply
  • Wielki Buk Luty 21, 2014 at 11:25

    <3 Uwielbiam! Absolutna klasyka i piękna opowieść 🙂

    Reply
  • AnnieK Luty 21, 2014 at 15:23

    Czytałam i jestem bardzo zadowolona z tej książki.

    Reply
  • Karolka Luty 21, 2014 at 16:08

    Uwielbiam „Wichrowe Wzgórza”! To jedna z moich ulubionych książek – coś rak genialnego, że aż ciężko to opisać <3 Swoją drogą nowe wydanie tej książki coraz bardziej kusi mnie by przeczytać ją… jeszcze raz ;))

    PS Nie wydaje ci się, że w nawiasie gdzie podajesz numer recenzji powinnaś pisać "recenzja nr xyz" albo "recenzja xyz."? Tak bez numeru ani bez kropki to nie jest już liczebnik porządkowy ;)) Ale to taki szczegół.

    Reply
  • Madzia:D Luty 21, 2014 at 17:26

    Z przyjemnością przeczytam :>
    Pozdrawiam 🙂

    Reply

Leave a Comment